مرد میانسال درست می گوید؛ در چند سال اخیر شرکت های ساعت سازی دنیا به ویژه شرکت های سوئیسی که بسیار صاحبنام در دنیا به لحاظ تولید ساعت هستند، سعی می کنند تا با سرمایه گذاری جدی در ایران از فروش بدل ساعت های خود جلوگیری کرده و ارزش و اعتبار برند خود را در بازار ایران حفظ کنند. این ساعت ها که نام واقعی برند را به یدک می کشند در بازار ایران با قیمت های گزاف و بسیار بالایی به خود برندبازان ایرانی داده می شوند. قیمت برخی از ساعت های به اصطلاح دست ساز بسیار نجومی است و تنها طیف بسیار محدودی را در ایران شامل می شود. یکی از برندهای مطرح سوئیسی، در مهرماه سال 90 با احتساب دلار 1226 تومانی قیمت پایه ای نزدیک به 500 میلیون تومانی داشت و حتی برخی از انواع آن تا یک میلیارد تومان نیز قیمت گذاری می شد.
«رنو پرته» مدیر منطقه خلیج فارس برند ژژلوکولتر در زمان رونمایی از این محصول گفته بود: بازار ایران بازاری جوان و قابل اتکاست و بسیاری از کلکسیونرهای ایرانی به راحتی می توانند مخاطبان این ساعت های گرانقیمت و لوکس باشند .
«برندها اینجایند» این جمله ای است که با ورود به یکی از لوکس ترین مراکز خرید تهران به چشم می آید. طبقات را که بالاتر می روی جمله بالای در ورودی، معنای بیشتری پیدا می کند. تمام لوکس های گرانقیمت کنار هم گردآوری شده اند.
گرانقیمت ترین و لوکس ترین محصولات کمپانی های بزرگ و کوچک خارجی در قلب تهران می درخشند. مرد جوانی از نمایندگی یکی از برنده های بزرگ ساعت بیرون آمده و درحالی که قیمت این ساعت لوکس او را شگفت زده کرده، می گوید: «ساعت های پشت ویترین این مغازه به قدری گرانقیمت است که حتی نمی توان آن را به صورت آزمایشی هم بر دست بست. وارد مغازه که می شوی طراحی خاص و تزئینات انجام شده چشم ها را خیره می کند اما خرید این محصول فقط اعتماد به نفس نمی خواهد.»
هوا رو به تاریکی می رود و رفت و آمد مشتریان در لوکس فروشی بیشتر می شود. هر چند ساعت یک بار افراد به نسبت جوان برای قیمت کردن لوکس های چشمنواز به داخل مغازه می روند و با دست های خالی خارج می شوند. عده ای هم حتی وارد فروشگاه نمی شوند و تماشای پشت ویترین را به همه چیز ترجیح می دهند. ساعت های گرانقیمتی که چشم هر رهگذری را به خود خیره می کند چه برسد به علاقمندان و عاشقان برند.
خانم جوانی که یکی از برندهای مطرح سوئیسی را از فروشگاه رسمی این ساعت خریده است با خوشحالی از فروشگاه بیرون می آید و درحالی که تمام حواسش معطوف به خرید است، می گوید: «پرداخت مبالغ بالا برای ساعت های مارک دار ارزش دارد. ساعت، به افراد شخصیت و اعتماد به نفس می دهد.»
مرد میانسالی با نگاه به سمت خانم جوان در تایید حرف های او اضافه می کند: «به همین دلیل است که مطرح ترین و برترین برندهای دنیا در ایران نمایندگی دارند. آنها به کیفیت و رضایت مشتریان اهمیت می دهند. ایران بازار خوبی برای برندهای مطرح جهان است.»
مرد میانسال با قاطعیت ادامه می دهد: «این روزها اگر اهل معامله باشید باید ساعت گرانقیمت و مارک دار به دست ببندید. آراستگی ظاهر برگ برنده ای در قرارهای تجاری است. ساعت سوئیسی مارک دار یکی از الزامات افراد شیک پوش و آراسته شده است. ماشین، ساعت و لباس هایی با مارک برندهای مطرح جهانی به یک تاجر یا مدیرعامل شرکت شخصیت دیگری می بخشد. بستن برند سوئیسی بر دست، وجه تمایز یک تاجر در معاملاتش است.»
مرد میانسال درست می گوید؛ در چند سال اخیر شرکت های ساعت سازی دنیا به ویژه شرکت های سوئیسی که بسیار صاحبنام در دنیا به لحاظ تولید ساعت هستند، سعی می کنند تا با سرمایه گذاری جدی در ایران از فروش بدل ساعت های خود جلوگیری کرده و ارزش و اعتبار برند خود را در بازار ایران حفظ کنند. این ساعت ها که نام واقعی برند را به یدک می کشند در بازار ایران با قیمت های گزاف و بسیار بالایی به خود برندبازان ایرانی داده می شوند. قیمت برخی از ساعت های به اصطلاح دست ساز بسیار نجومی است و تنها طیف بسیار محدودی را در ایران شامل می شود. یکی از برندهای مطرح سوئیسی، در مهرماه سال 90 با احتساب دلار 1226 تومانی قیمت پایه ای نزدیک به 500 میلیون تومانی داشت و حتی برخی از انواع آن تا یک میلیارد تومان نیز قیمت گذاری می شد.
ساعت های یک میلیون دلاری چند؟
ژژلوکولتر مطرح ترین و گرانترین ساعت سوئیسی است که به همت تیم گالری پرستیژ در روزهای نخست مهرماه 90 وارد کشور شده است. این ساعت ها درحالی که اقتصاد ایران در شوک فساد بزرگ 3 هزار میلیاردی غوطه ور بود کلکسیونرهای ایرانی را هدف قرار دادند.
گالری پرستیژ که در سال 2009 در ایران شروع به فعالیت کرد، به عنوان یکی از برجسته ترین فروشگاه ها در زمینه ساعت، نماینده انحصاری 12 برند نفیس و معتبر ساعت، جواهر و اکسسوری های استثنایی در ایران است. این شرکت علاوه بر ژژلوکولتری برندهای مطرحی چون سری محصولات بولگاری، هرمنس، زنیت و … را در بازار ایران عرضه می کند.
واردکنندگان این برند لوکس و لاکچری با ادعای دست ساز بودن ساعت ها، کلکسیونرهای ایرانی و افرادی که از اعتماد به نفس قابل توجهی برخوردار هستند را به عنوان گروه مخاطبان این محصول معرفی کردند. این محصولات در زمان ورود به بازار کشورمان در رنج قیمت پنج هزار تا یک میلیون دلار عرضه شد. رقمی که با احتساب دلار امروز سر به میلیاردها تومان می زند.
«رنو پرته» مدیر منطقه خلیج فارس برند ژژلوکولتر در زمان رونمایی از این محصول گفته بود: بازار ایران بازاری جوان و قابل اتکاست و بسیاری از کلکسیونرهای ایرانی به راحتی می توانند مخاطبان این ساعت های گرانقیمت و لوکس باشند.
باید دید با سه برابر شدن قیمت ساعت های یک میلیون دلاری باز هم کسانی هستند که اعتماد به نفس خرید این ساعت های گرانقیمت و لوکس را داشته باشند.
اما چه قشری مخاطب این محصولات بسیار لوکس هستند. سعید لیلاز کارشناس اقتصادی، معتقد است: «برای هر پدیده ای باید به دنبال علت اقتصادی باشیم. ورود کالاهای لوکس و گرانقیمت به بازار کشور در سال های اخیر تقریبا چند برابر شده است. علت آن هم در درجه اول این است که در اثر نوسانات اقتصادی و اجتماعی عظیم کشورمان در چند سال اخیر، طبقه ای نوکیسه ظهور کرده اند که مخاطبان اصلی این محصولات را تشکیل می دهند. اتین گروه که عمدتا بر اثر تصمیم گیری های اقتصادی و اجتماعی دولت شکل می گیرند، از نظر اقتصادی بسیار پر قدرت بوده و منابع عظیم مالی را در اختیار دارند و به تبع بخش قابل توجهی از این منابع را به خرید کالاهای لوکس اختصاص می دهند.»
اما این تنها دلیل نیست؛ علت دیگر ظهور این طبقه اجتماعی روش برخورد دولت و سیستم نامناسب شبکه بانکی کشور بود؛ معوقات بانکی 4 هزار میلیارد تومان در سال 84 ظرف کمتر از 3 سال به 80 هزار میلیارد تومان رسید. همین افراد کسانی هستندکه با بهره گیری از رانت های دولتی، کالاهای لوکس را به کشور وارد کرده و خودشان هم بخش مهمی از مخاطبان این کالاها را دربر می گیرند.
به طور قطع می توان گفت گرانقیمت ترین برندهای دنیا در بازار ایران وجود دارند و به فروش می رسند. در فضای غبارآلود اقتصادی کشور این طبقه نوظهور فرصت های مناسبی برای بهره مندی از رانت های دولتی دارند. برای مثال ایجاد فاصله نرخ رسمی بهره با نرخ تورم کشور باعث شد تا کسانی که وام های کلان بانکی دریافت کرده اند به سودهای کلانی هم دست یابند. در رابطه با واردات کالاهای لوکس نرخ های تعرفه واردات افزایش نداشته و دولت با ارائه ارز مرجع، واردکنندگان را در امر واردات حمایت کرده است.
لیلاز معتقد است: نوکیسه ها یا همان طبقه نوظهور جامعه در چند سال اخیر از طریق رانت های دولتی به سودهای کلانی رسیده اند. خود این امر هم باعث افزایش کالاهای لوکس در کشور شده است. زمانی که ثروت از یک جدی فراتر برود تشخص و تفاخر افراد هم به نسبت بالاتر می رود. وقتی کسی ماهانه درآمدی نزدیک به 10 میلیارد تومان داشته باشد، به صورت عادی توان خرید یک ساعت یک میلیاردی را هم خواهد داشت. بر اساس علم اقتصادی هدف انسان از خرید کالا مطلوبیتی است که پس از خرید به وجود می آید. افراد برای به رخ کشیدن وجه تمایز خودشان هزینه های کلانی می پردازند که خرید یک ساعت گرانقیمت و لوکس امری عادی در این زمینه است.
