مشکل رایج زناشویی چیست؟
شما به‌عنوان یک خانم حتما در مورد خشکی واژن شنیده‌اید و شاید تصور میکنید این مشکل فقط مخصوص خانمهای یائسه است اما در واقع اینطور نیست و خیلی از خانمهای جوان هم به آن مبتلا میشوند. برای اینکه از این مشکل زنانه که مشکلاتی را در روابط جنسی ایجاد میکند بیشتر بدانیم، پای صحبت خانم دکتر مدرس، متخصص زنان و زایمان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نشستیم.
لطفا ابتدا درباره خشکی واژن توضیح دهید و آن را تعریف کنید.
خشکی واژن، التهاب دیواره‌های واژن است و به دلیل پایین بودن سطوح استروژن، اتفاق می‌افتد. این بیماری را «واژینیت آتروفیک» می‌نامند و در بیشتر زنان بعد از یائسگی دیده میشود ولی خانمهای جوان هم ممکن است به دلایل مختلف دچار آن شوند. استروژن با حفظ محیط اسیدی و محافظت از واژن و دستگاه ادراری در برابر عفونت‌ها، بافت واژن را سالم نگه می‌دارد. در اثر کمبود استروژن، بافت‌های واژن و میزراه تغییر میکنند. این تغییر باعث تحریک بافت‌ها و افزایش خطر بروز عفونت میشود.
دلایل خشکی واژن چه میتواند باشد؟
شایع‌ترین علت «واژینیت آتروفیک» کاهش طبیعی استروژن به دلیل یائسگی است. پس از برداشتن تخمدان‌ها از طریق جراحی، بعد از زایمان یا در دوران شیردهی نیز احتمال بروز خشکی واژن در اثر کاهش سطوح استروژن وجود دارد. داروهای ضد استروژن می‌توانند خطر بروز واژینیت آتروفیک را افزایش دهند. احتمال ابتلا به این مشکل در زنان سیگاری، زنانی که از نظر جنسی فعال نیستند یا زایمان واژینال نداشته‌اند، بیشتر است.
یک خانم با مشاهده چه علایمی میتواند متوجه شود که به خشکی واژن دچار شده است؟
سوزش یا خارش بافت واژن، مقاربت جنسی دردناک، خونریزی پس از مقاربت و بیماریهای دستگاه ادراری مانند سوزش، تردید در نیاز به دفع ادرار یا تکرر ادرار از علایم خشکی واژن است. در معاینه، بافت واژن بیماران مبتلا نازک، تحریک شده، روشن و رنگ پریده است.
آیا این بیماری عارضه‌ای هم دارد؟
به دنبال خشکی و در نتیجه التهاب بافت و افزایش pH (قلیایی شدن) واژن، احتمال بروز عفونت‌های باکتریایی یا قارچی ثانویه در زنان مبتلا به این بیماری بیشتر میشود. بنابراین باید مراقب پیامد‌های آن بود.
لطفا در مورد درمان آن برایمان توضیح دهید.
هدف ما در درمان واژینیت آتروفیک، کاهش ناراحتی ناشی از خشکی واژن طی فعالیت‌های روزمره است. درمان بیشتر زمانی آغاز میشود که عفونتی ایجاد شده باشد. اما از آنجا که علت ابتلا به واژینیت آتروفیک پایین بودن سطوح استروژن است، مؤثرترین درمان مکمل، استروژن خواهد بود. انواع کرم‌ها یا قرص‌های واژنی حاوی استروژن معمولا موثر هستند. اگر درمان موضعی مؤثر نبود، استروژن خوراکی یا برچسب پوستی استروژن می‌توانند مفید باشند.
این داروها حتما باید پس از مراجعه به پزشک تهیه شود. در بسیاری از موارد، لوبریکانت واژنی میتواند به ازبین بردن خشکی واژن طی مقاربت جنسی کمک کند. نرم کننده های واژنی محلول در آب در داروخانه‌ها و بدون نیاز به نسخه پزشک در دسترس هستند. بازگرداندن حالت لغزندگی واژن طی مقاربت جنسی، حتما باید در نظر گرفته شود. بسیاری از پزشکان برای پیشگیری از مشکلات مربوط به درمان با مکمل خوراکی استروژن، فرآورده‌های استروژن واژنی شامل کرم‌ها، قرصها یا حلقه واژنی را ترجیح میدهند.
این فرآورده‌ها استروژن را در محل آزاد میکنند داروهای موضعی عوارض جانبی ناشی از مصرف مکمل‌های خوراکی یا تزریقی استروژن را ندارند اما کاربرد آنها مشکل‌تر است. بیشتر پزشکان توصیه میکنند چنانچه زنان یائسه مبتلا به خشکی از لحاظ جنسی فعال هستند، فعالیت زناشویی منظم خود را ادامه دهند چون این کار به سالم نگه داشتن بافت واژن آنها کمک میکند.
روش خاصی برای تشخیص این بیماری وجود دارد؟
تشخیص واژینیت آتروفیک با معاینه ساده دیواره‌های واژن انجام میشود. دیواره واژن در این حالت نازک، رنگ پریده و روشن است و گاهی ناحیه کوچکی خونریزی نیز در آن دیده میشود. سونوگرافی جدار رحم، نازک شدن بافت آندومتر (پوشش داخلی رحم) را نشان می‌دهد. در این حالت ناحیه واژن از حالت طبیعی بالاتر است و آزمایش پاپ اسمیر میتواند تغییرات سلولی را بررسی کند. آزمایش خون سطوح استروژن را نشان می‌دهد.
در دوران یائسگی چطور می‌توان به راحتی از هورمون‌ها برای رفع خشکی استفاده کرد؟
در دوران یائسگی، علت خشکی واژن، کم بودن هورمون استروژن به دلیل کم‌کاری تخمدان است. معمولا خانم‌ها پس از ۵۰ سالگی یائسه میشوند اما استرس، بیماریهای گوناگون، شیمی‌درمانی و حتی سیگار میتواند باعث شود یائسگی قبل از این سن اتفاق بیفتد. به دنبال یائسگی، تخمدان‌ها کم‌کار میشوند و هورمون استروژن کمتری در خون ترشح میشود و در پی آن با خشکی واژن مواجه می‌شویم.
در افراد جوان‌تر نیز که هنوز به سن یائسگی نرسیده‌اند، مشکلات هورمونی یا کم‌کاری غدد مترشحه واژن میتواند عامل خشکی باشد. اگر مشکل کمبود هورمون باشد، با توجه به اینکه هورمون استروژن سرطان‌زاست و میتواند باعث بروز سرطان پستان شود، ابتدا بیمار ماموگرافی میشود و اگر همه چیز طبیعی بود، می‌توان استروژن موضعی تجویز کرد. بعد از سن یائسگی پزشک معمولا پماد استروژن را یک روز در میان برای مدتی کوتاه و آن هم همراه هورمون پروژسترون تجویز میکند تا از بروز سرطان رحم و پستان تا حد زیادی پیشگیری شود.
استروژن‌های خوراکی را قبل از ۵۰ سالگی می‌توان تزریق کرد زیرا هم کیفیت زندگی و هم کیفیت رابطه زناشویی را افزایش دهد و خشکی واژن را برطرف میکند. بیشتر خانم‌هایی که به این عارضه دچار هستند پس از مصرف همزمان استروژن و پروژسترون درمان شد‌ه‌اندرابطه جنسی یکی از لذت بخش ترین تجربیاتی است که میتوانید با همسرتان داشته باشید. هیچ چیز زیباتر از این نیست که یک زوج شبی عاشقانه را کنار هم به صبح برسانند. اما چیزهایی هست که ممکن است میل جنسی شما را نابود کرده و لذتی که میتوانید کنار هم داشته باشید را از بین ببرد.به شما میگوییم چرا باید برای اینکه بتوانید از یک رابطه سالم و زیبا لذت ببرید از این کارها دوری کنید.
۱- زیاد غذا نخورید.
زیاد غذا خوردن باعث میشود احساس سنگینی و خواب آلودگی کنید مخصوصاً اگر غذایتان حاوی مقدار زیادی کربوهیدرات مثل برنج باشد. به جای غذاهای سنگین بهتر است کمی میوه یا آجیل و مقدار زیادی آب بخورید که سطح انرژی تان را هم به خوبی بالا خواهد برد.
۲- از مصرف نوشیدنی های انرژی زا خودداری کنید.
بااینکه ممکن است تصور کنید که نوشیدن یک نوشابه انرژی زا قبل از رابطه جنسی فکر خیلی خوبی است زیرا میتواند سطح انرژی تان را بالا ببرد اما این نوشابه ها سرشار از قند هستند که فقط برای مدتی کوتاه سطح انرژی تان را بالا برده و بعد بسیار خسته تر از قبلتان خواهد کرد.
۳- با همسرتان بحث و جدل نکنید.
بحث و جدل بین زوج ها مخصوصاً بعد از چند سال اول ازدواج که دو طرف تازگی خود را برای هم از دست میدهند مسئله ای عادی است اما این بحث ها و مشاجرات قبل از رابطه جنسی همه چیز را بدتر خواهد کرد. بااینکه وقتی به تختخواب میرسید هر دو شما آن مشاجرات را فراموش خواهید کرد اما باز هم ممکن است جایی در مغزتان باقی مانده باشد و میل و انگیزه شاد کردن همسرتان را از دست بدهید.
۴- قرص نعنا نخورید.
بااینکه بوی بد دهان یکی از بدترین وضعیتهایی است که قبل از رابطه جنسی میتوانید داشته باشید و خوردن قرص نعنا میتواند به بهبود این وضعیت کمک کند اما خوردن این قرصها قبل از ارتباط جنسی چندان خوب نیست. چرا؟ منتول (menthol) موجود در قرص های نعنا سطح تستوسترون را در بدنتان کاهش داده و درنتیجه میل جنسی تان را کم میکند. برای از بین بردن بوی بد دهان، میتوانید مسواک زده یا از شوینده های دهان استفاده کنید.
۵- قبل از رابطه جنسی استرس و اضطراب نداشته باشید.
استرس زیاد نابودکننده زندگی جنسی شماست. استرس و اضطراب میتواند موجب اختلالات جنسی مختلفی مثل اضطراب عملکرد و یا در بعضی موارد اختلال نعوظ شود. اگر خیلی استرس دارید، سعی کنید چند دقیقه ای قبل از رابطه جنسی مدیتیشن کنید و یا از همسرتان بخواهید کمی ماساژتان بدهد. مصرف بیشتر میوه ها و سبزیجات هم میتواند در بهبود این وضعیت کمکتان کند.
۶- زیاد به بدنتان توجه نداشته باشید.
دیدن عکسها و فیلم های مربوط به سوپراستارها و سوپرمدل ها، فشار بسیار زیادی به افراد وارد میکند تا سعی کنند آنها هم از نظر ظاهری ایدآل به نظر برسند و وقتی نتوانند این استانداردها را داشته باشند دچاد یاس و اضطراب خواهند شد. اما نکته ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که قبل از انجام رابطه جنسی فکرهایی مثل “چرا هیکلم بهتر از این نیست؟” یا “چرا شکمم اینقدر چربی دارد” را کنار گذاشته و فقط از آن لحظه لذت ببرید. سعی کنید روی قسمت هایی از بدنتان که دوستشان دارید تمرکز کنید و اجازه ندهید فکرهای منفی میل جنسی تان را از بین ببرد.
۷- خیلی توقعاتتان را بالا نبرید.
اگر دفعه اولی است که میخواهید با همسرتان ارتباط جنسی داشته باشید، باید همه اختیار را به زمان بدهید. بدن آدم های مختلف متفاوت است و باید بگذارید که شناخت شما از بدن همدیگر به تدریج صورت گیرد. اگر توقعاتتان خیلی بالا باشد و در ارتباط جنسی برآورده نشود، فقط موجب پایین آمدن اعتماد به نفس خواهد شد که نه تنها برای زندگی جنسی تان بلکه برای زندگی تان به طور کل به هیچ عنوان خوب نیست.
۸- خودارضایی نکنید.
خیلی افراد برای طولانی تر کردن زمان ارتباط جنسی شان و به تاخیر انداختن انزال، یک ساعت قبل از آن خودارضایی میکنند.بااینکه چنین حقه ای ممکن است عمل کند اما زیادهروی در آن ممکن است نتیجه عکس بدهد زیرا خودارضایی زیاد موجب خواهد شد که آلت تناسلی تان دچار نعوظ نشده یا رسیدن به این حالت برای آن خیلی طول بکشد.
۹- از الگوی همیشگی تان پیروی نکنید.
نداشتن خلاقیت و نوآوری در رابطه جنسی شور و اشتیاق و عشقی که بینتان وجود دارد را روز به روز کمتر میکند. وقتی رابطه جنسی برایتان به شکل یک عادت یا عمل ماشینی درآید، میل جنسی در هر دو شما به تدریج کمتر خواهد شد. سعی کنید از حالتها و مکانهای جدید برای انجام عمل جنسی استفاده کنید، خیالپردازی های همدیگر را برآورده کنید و برای حفظ شور و عشق بین خودتان برای هم یادداشتهای شهوت آمیز بنویسید.
۱۰- نوشیدنی الکلی نخورید و سیگار نکشید.
هم الکل و هم سیگار قبلاً نماد مردانگی و میل جنسی بوده است. اما خیلی وقت است که این فکر کنار گذاشته شده است و ثابت شده است که هم سیگار و هم نوشیدنی های الکلی موجب کاهش میل جنسی میشوند. کشیدن سیگار جریان خون در بدن را تنگ کرده و از آنجا که تحریک جنسی به آن وابسته است، برای بهتر کردن زندگی جنسی تان باید از آن دوری کنید. و بااینکه گفته میشود مشروبات الکلی تحریک کننده بسیار خوبی هستند، اما از نوشیدن آن نیز باید پرهیز کنید. این نوشیدنی ها شاید حس جنسیتان را بیدار کنند اما وقتی زمان عمل میرسد، کارایی تان را پایین می آورد.بهتر است قبل از انجام رابطه جنسی هیچکدام از این کارها را انجام ندهید و به جای آنها میوه و سبزیجات بخورید که قدرت باروری شما را بالا میبرند. تمرین دادن عضلات لگن با تمرینات کگل و همچنین کار کردن روی عضلات دست و پاهایتان در باشگاه به بهتر کردن زندگی جنسی تان کمک میکند.
گردآوری: مجله ی اینترنتی جوانی ها
